Direccao Nacional Desenvolvimento Local e Ordenamento do Territorio
Programa Dezenvolvimentu Juventude
MAEOT serbisu hamutuk ho Secretariado de Estado de Juventude e do Desporto iha Programa Desenvolvimento Juventude (PDJ) nebe mak hetan finansiamentu husi Banku Mundial. PDJ dezenha atu foti kestaun juventude no prosesu desenvolvimento local.
PDJ iha komponentu rua: Komponentu primeiru suporta SEJD atu bele halao Politika Nacional Juventude atraves husi:
- haforsa SEJD ninia instituisaun atu desenvolve an, implementa no koordena politika no programa relasionado ho ninia mandatu, no
- aumenta ninia kapasidade atu serbisu hamutuk ho grupo juventude, organizasaun no sentru juventude, no suporta inisiativa juventude nian.
Komponente segundo suporta MAE-OT no SEJD atu establese mekanismu ida atu identifika no distribui Fundus Juventude ho kuantidade ki’ik ba juventude sira iha suco no aldeia rurais liu husi plataforma governo local MAE-OT nian.
Objectivo
Objetivu jeral PDJ nian mak atu promove fokbi’it no inkluzaun juventude iha dezenvolvimentu hodi aumenta kapasidades no oportunidades ba grupus juventude nian atu hahú no hola parte iha inisiativas dezenvolvimentu komunidade no inisiativas lokal.
Informasaun Alokasaun
Informasaun konaba allokasaun Fundus Juventude sei anunsio husi S. E. Ministro ka S. E. SERA ou Diretóres sira MAE-OT nian. Informasaun allokasaun bele hetan iha sosializasaun nivel distrital, sub-distrital no suco.
Iha sosializasaun sei esplika detailhas allokasaun Fundus Juventude bazea ba numero populasaun census 2004 ho ratio kalkulasaun mak $1.80 kada ema. Alokasaun directamente ba suco ida-idak.
Iha tinan 2009, PDJ foin halao piloto iha Distrito Bobonaro no Lautem. Maibe iha 2010, MAE-OT extende tan ba Distrito Aileu no Manufahi ho allokasaun Fundus mak hanesan iha tabela kraik:
No |
Unidade Territorio |
# Populasaun
(Census 2004) |
$ kada Ema |
PopX $ |
1. |
Bobonaro |
82,384 |
1.80 |
148,291 |
2. |
Lautem |
55,921 |
1.80 |
87,956 |
3. |
Aileu |
37,926 |
1.80 |
68,267 |
4. |
Manufahi |
44,950 |
1.80 |
80,220 |
Asesu ba Fundus Juventude
Atu hetan asesu ba FJ, Juventude sira sei:
Reprezentante Juventude Consuelo de Suco (RJCdS) tuir treinamentu
Kapasitasaun konaba prosedimentos no informasaun detailhas sobre PDJ,
Abilidade konaba fasilitadores nian,
RJCdS atu bele fasilita enkontru juventude iha aldeia no suco.
Forma Grupo
Juventude tinan 16 – 30 (feto ho mane) hamutuk bele forma grupo,
Kada grupo iha joven 5 – 7 deit,
Forma estrutura grupo (exp; Presidente, Tezoreiro, Chefe Aprovisionamento, etc),
Grupo ida-idak tenke iha naran,
Chefe de Aldeia aprova lista grupo nian,
Hato’o lista membrus grupo nian ba CDO ka Fasilitador Juventude sira.
Partisipa iha Enkontru nivel Aldeia
Kada grupo sei delega membrus 5 tuir enkontro iha ninia aldeia,
Hato’o proposta iha enkontru ne’e (diak liu mak em escrita) konaba desafius no problema nebe mak durante ne’e hasoru,
Apresentasaun no diskusaun hotu, kada delegado grupo sei vota hodi foti liman,
Delegado grupo labele vota fali ba ninia proposta,
Proposta prioridade aldeia 3 nebe as liu deit mak sei lori ba enkontru Juventude suco,
Grupo nebe ninia proposta as liu sei delega membrus 5 kada proposta atu tuir enkontru juventude suco.
Enkontru Juventude Suco
Sei halo apresentasaun no diskusaun,
Fasilita husi Representante Juventude (feto ou mane) ou FJ,
Joven 5 kada proposta mak iha direito halo votasaun (seluk so bele partisipa deit),
Sei submete ba Conselho de Suco atu hetan aprovasaun,
Deside proposta prioridade maksimu 3 (tolu) deit.
Enkontru Jeral Suco (integrado)
Sei halo apresentasaun no diskusaun ba desafius no problemas hotu tanto juventude no komunidade,
Chefe do Suco sei fasilita,
Joventude no komunidade hotu mak sei hola parte,
Identifika proposta prioridade saida deit mak hetan finansiamento husi NGOs, no JDL/PDJ no saida mak submete ba Programa PDL atu hetan finansiamento,
Aprovasaun Conselho de Suco
Conselho de Suco sei halo enkontru hodi diskute konaba desizaun juventude nian,
Mos sei diskute konaba prioridade ba PDL nian,
Karik proposta prioridade juventude seidauk hetan finansiamento husi fonte seluk (exp; PDL, GTZ, IOM ou NGO selu-seluk), entaun sei hetan aprovasaun, maibe,
Kuandu hetan ona finansiamento (dupla), entaun bolu fali enkontru juventude suco atu troka fali sira nia proposta prioridade nebe dupla,
Aprovasaun iha CDSD no AD
Diskusaun iha Conselho Dezenvolvimento Sub-Distrital (CDSD)
CdS submete sub-projetos hamutuk ho prioridades Programa PDL ba CDSD,
Membrus CDSD halo Pontus de vista no review,
Sorumutu Integrado Distrital
CDSD submete sub-projetos hamutuk ho prioridades Programa PDL ba CPI Assembleia Distrital,
Administrador Sub-Distrito apresenta iha forum SID,
Membrus AD no sectores relevante halo Pontus de vista no review,
Chefe Sectores sira asina Memorandum de Intendemento.
Karta Aceita husi MAEOT
DNDLOT simu sub-projetos nebe mak aprova tiha ona,
PMU JDL/PDJ halo review no analiza ba sub-projetos basea criteria elijibilidade,
Dokumentasasun kumpleto no tuir criteria elijibilidade, PMU hasai karta aceita,
Se latuir criteria, fo fali ba Juventude Suco atu hadia/troka.
Tenke hanoin katak osan allokado ba suco ida-idak sei la aumenta, tamba ne’e DNDLOT sei la konsidera karik CdS aprova sub-projetos ho valor total liu osan nebe destinado ba suco ida-idak.
Implementasaun
Asina kontrakto
Presidente KIK-J sei asina kontrakto ba ninia sub-projeto ho PMU (representa husi Administrador sub-distrito ida-idak),
Prepara horario implementasaun sub-projetos,
Pagamento
Adiantamento I; 60% husi valor kontrakto (antes serbisu hahu),
Antes sosa sasan, asegura osan nebe simu seguro, tenke rai iha Brankas Sub-Distrito ou Distrito nian,
Gasta ona 80% husi adiantamento I, seihalo Sertifikasaun de Kompletasaun relata no hato’o pedido ba Adiantamento II nian
Adiantamento II, 40% husi valor kontrakto,
Relata no entrega sub-projeto ba juventude/komunidade sira.
Aprovisionamento
Halo kotasaun minimu husi loja/ vendedores 3 (tolu),
Sosa sasan husi loja nebe ho presu ki’ik (baratu),
Uza metoda aprovisionamento koletiva katak wainhira sosa sasan tenke minimu iha ema nain 2 ( fo sasain ba malu),
Sosa materiais lokais tenke iha kuinhesemento husi FJ/CDO sira.
Monitorizasaun no Supervizaun
Supervizaun
PMU JDL/DNDLOT iha direito atu halo monitorizasaun no supervizaun durante faze planeamento, implementasaun no periodo manutensaun nian.
Banku Mundial mos sei halao supervizaun iha tempo nebe deit kuandu sira presiza.
Sei halo audit kada tinan,
Nakloke mos ba instituisaun, NGO no publico atu halo monitorizasaun.
Informasaun bele Kontaktu:
Sr. Miguel P. de Carvalho, Director DNDLOT/MAE-OT, telf+ 730 4268
Sr. Cristovao Miranda, Koordenador Programa JDL, Telf: 727 3202/761 0033
Relatorio Anual